ตำนาน
คืนแห่งการขอขมาสายน้ำ
ก่อนจะมีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการ ชาวตากก็ทำสิ่งนี้สืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคนแล้ว เมื่อสิ้นฤดูฝนของทุกปี ผู้คนริมฝั่งแม่น้ำปิงจะพร้อมใจกันมาคืนสิ่งดีๆ ให้กับสายน้ำ คืนวันเพ็ญเดือนสิบสองคือคืนลอยกระทง ค่ำคืนแห่งการบูชาพระพุทธเจ้าและขอขมาพระแม่คงคา เทพีผู้สถิตอยู่ในแม่น้ำ ลำคลอง และท้องนาทุกแห่ง กระทงทุกใบที่ปล่อยลงน้ำในคืนนั้น ล้วนแทนคำขอบคุณและคำขอโทษเดียวกัน ต่อสายน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิตพวกเขามาตลอดทั้งปี
แต่เดิมกระทงของที่นี่ทำจากใบพลับพลึงที่เคยขึ้นหนาแน่นตามริมฝั่งแม่น้ำปิง ชาวบ้านนำใบมาเย็บเป็นรูปกระทง บรรจุขี้ไต้ชุบน้ำมันมะพร้าว จุดไฟ แล้วปล่อยให้กระแสน้ำพัดพาไปในความมืด
